Скратувачи на линкови, се сервиси како 0.mk, bit.ly и tinyurl, кои долгите линкови ги прават во кратки, пример:

Долгиот линк : http://arstechnica.com/gaming/news/2010/01/three-years-later-the-ps3-gets-hacked.ars

Може да биде и: http://bit.ly/719FtU

Јасна е разликата, можам да го постирам линкот и до него да искоментирам за него и да биде тоа во помалку од 140 карактери – што е лимитот на Twitter. Или па, можам и во порака да го пратам ;) Значи, придонесува да линковите бидат покомпактни и полесни за споделување.

Но, која е вистинската предност (или со други зборови- зошто ми се свиѓа bit.ly најмногу од овие сервиси)? Предноста е што нуди статистики за тоа колку пати е кликнат линкот.

Лесно е да се вметне во секојдневна упортеба сервисот. Има екстензии за Chrome, Firefox, итн.. кои освен што помагаат да се скрати линкот, имаат можност да ‘preview’ кој е вистинскиот линк – што е добро во случај некој да сака измама да направи или да ве посочи кон ‘лош’ сајт. Голем број Twitter клиенти истотака имаат поддршка, а може и преку неговиот веб интерфејс да се менаџираат линковите.

После bit.ly, најмил од овој тип на сервиси ми е 0.mk па се надевам ќе се воведат некои од дополнителниве можности и во него.

Отсекогаш сум ги неќел default фонтовите, особено во Eclipse-от, и имам пробано доста алтернативи. Покрај тоа, многу е важно мерачки да работиш во конзолата, и во омилениот текст едитор, било да е Kate, Gedit или Notepad++. Инспириран од статијава ‘Top 10 Programming Fonts‘ во која се гледа дека авторот истотака доста ги има тестирано фонтовите, ќе го дадам мислењето за моите Топ 10 фонтови, бидејќи се разликува од неговото.

Прво, што е ‘програмерски’ фонт? Најчесто, тоа е фонт каде секоја буква е со фиксирана ширина и секој карактер/буква зафаќа исто простор. Се користат од времето на машините за куцање, па сега во конзолите, во едиторите за програмирање/уредување код и скрипти, па се до биологијата. На анлгиски уште ги викаат monospace фонтови.

Важно за тестов:

• работам на LCD монитор, и користам anti-aliasing (и sub-pixel rendering со medium hinting style). Не ме замара каков излгеда фонтот без anti-aliasing, во 21ви век сме;
• сите фонтови се во големина 10;
• ако се чудите како сум користел фонт без македонска поддршка, кога ја нема, кириличните фонтови ги влече од друг фонт од таа категорија (во овој случај monospaced некој);
• кодчето за споредување е земано од примерот qmusicplayer кој доаѓа со QtCreator.

10. Pragmata:

Зошто на 10-то место? На светот постојат два типа на фонтови, proprietary и под open font license или некоја слична лиценца, епа од тие proprietary што се, скоро сите ги даваат бесплатно, ама некои и коштаат. 10-то место е значи оти “го бие јак глас” :)

09. Sax Mono:

Добар фонт, со футуристички излгед, но некако ги напнува очите после долга работа. Плус, нема македонска поддршка.

08. Lucida Typewriter:

Најверојатно ми се инсталирал фонтов со Adobe апликација некоја, поради носталгии оти порано на Windows многу го користев, ја заслужува 8-мата позиција, иако некако лошо излгеда фонтот на сликата (кога ќе го намалам да не зборувам колку лошо излгеда..).

07. Anonimous Pro:

Многу убаво фонтче, само што кога е фонтот <= 10 многу лошо излгеда, како друг фонт да е… а не пишувам роман па во големи фонтови да работам, ни па имам голем монитор. Посетете ја страната на авторот, многу добри фонтови други има истотака.

06. Andale Mono:

Доаѓа со многу оперативни системи по default, дизајниран е од еден од великаните, Steve Matteson, има чист и конзистентен изглед. Само.. некако како да е веќе виден фонтот, не е нешто Wow.

05. Inconsolata:

Фонт фален од многу инженери и навистина е нешто посебно. Но, нема кирилична поддршка.

04. Monaco:

Фонт кој доаѓа со сите верзии на Mac OS X, и е default фонт во конзолата се до OS X 10.6, кајшто се заменува со Menlo, верзија/модификација на DejaVu Sans Mono. Мора да се признае дека фонтот изледа доста егзотично.

03. Droid Sans Mono:

Уште една креација на Steve Matteson, дел од Droid фамилијата на фонтови, за Open Handset Alliance, кои стојат зад Android платформата како поддржувачи. Фонтот одлично излгеда и е читлив и кристално јасен – од најмалата до најголемата големина.

02. Envy Code R:

Фонтов кога го открив доста долго време не го сменив. Футуризам. Поим за прогамерски фонт. Штета што нема македонска поддршка.

01. Liberation Mono:

Уште една креација на Steve Matteson ;) направена за Red Hat, и дел од Liberation фамилијата на фонтови, наменети да ги заменат постоечките канцелариски фонтови како Arial и сличните. Одлично излгеда, и во споредба со Droid Sans Mono не е толку заоблен, и со тоа (барем мене) ми е по лесен на очите.

00. DejaVu Sans Mono:

Дел од DejaVu фамилијата на фонтови, кои се модификација на Bitstream Vera фонтовите, и според мене се едни од најдобрите фонтови (покрај Liberation и Droid фонтовите). Нивното Wiki.

Моментално, најактуелен начин на превземање содржини е преку Torrent. Ретко кој се грижи (а воопшто и се запрашал) за неговата приватност, а треба. Зошто:

1) Затоа што тоа се мои информации, што правам преку интернет.

2) Можеби некој ќе седне кај мене на гости и ќе превземе илегална содржина некоја па јас ќе го кркам.

3) Некои интернет провајдери имаат вградено систем кој одредува кои протоколи да ги приоретизира а кои деприоретизира, и кога ќе видат дека имаш сообраќај преку BitTorrent протоколот, автоматски ја намалуваат брзината т.е. ‘квалитетот на услуга‘.

Затоа, еве неколку совети:

1) Не користете портали кои бараат регистрација, се чуваат сите информации, значи освен податоците кои ги внесувате при регистрација, се чуваат и содржините кои сте ги превземале, важи IP адреси и слично.

2) Користете енкрипција на протоколот, и не дозволувајте конектирање према други кои не користат енкрипција. Можеби малце поспоро ќе оди превземањето бидејќи не секој користи енкрипција, но сепак ќе си ја завршите работата.

3) Користете ‘custom’ име или рандом IP адреса. Скоро секој понапреден торент клиент во поставките/опциите ви дава можнот дали до Torrent порталот/тракерот да: а) ја пратите својата IP адреса или hostname – кои ги гледа од вашиот оперативен систем, или б) да внесете hostname или адреса по ваш избор и тоа да го праќа.

Со 2) не му дозволувате на интернет провајдерот да гледа што правите т.е. незнае дека користите Torrent протокол, а со 3) на Torrent порталот (кој има лог на се што прави) не му дозволувате да ги чува реалните податоци.

Можеби има уште многу други совети, но и ова е добра почетна точка.

Opera до пред неодамна не користев често, ми седеше инсталирана во случај со Firefox-от да не не се отвора некоја страна како што треба.

Пред може 5-6 месеци, во инсталацијата на Opera вклучија уште една, да речеме пот-програма што оди заедно со неа, и се вика Opera Unite.

Што прави Opera Unite? Нејзините авотир велат, it reinvents the web. Зошто? Затоа што на лесен начин, со неколку клика, можете да направите еден компјутер да е ‘сервер’ и пример, сите други што се во мрежата да слушаат песни преку него, и вие нема да морате да ги копирате песните на компјутер знаејќи дека се таму. Конкретно во мојот случај:

Но, покрај функционалноста како Media Player, има и мнгоу други, можете да ги видите на сликичката горе. Како се стартува Unite?

Кликнуваме ‘Start’, доколку немаме акаунт треба да се регистрираме, потоа специфицираме име на компјутерот (може повеќе Unite инсталации да има еден акаунт), и кликаме ОК. Готово, стартуван е.

Освен овие преинсталирани сервиси, можеме многу други да инсталираме, инсталацијата е исто едноставна како инсталирање на плагин во Firefox, а до нив може да се дојде кога ќе кликнеме на ‘Add’ копчето со што ни се појавува нова страна. Едни од фаворитите (покрај Media Player) ми се Stream Media,

и File Inbox.

Ви ги препорачувам следните две страни за дополнително читање, првата е официјалниот вовед – од кадешто ми е и сликата за стартување на Unite,  а втората е малце подетален водич.

Многу важно нешто е што, можете да одберете дали сервисите/апликациите да се гледаат само во локалната мрежа, или и преку интернет. И истотака, ако одберете да има пристап преку интернет, иако ќе може да ви се пристапи до страната со листата со апликации, за секоја апликација местите лозинка, за да може да се отвори. И нели, можете да одберете дали апликациите дави ги дава на јавната листа дека ви се инсталирани или не.

Hint, за пристап до апликациите, пример за до Music Player-от, во пребарувачот треба да внесам: http://AAA.BBB.CCC.DDD:8840/media_player/ кајшто AAA.BBB.CCC.DDD ни е IP адресата, и ако имате дозволено пристап преку интернет тоа е истата IP адреса со која одите на интернет, а доколку имате дозволено пристап само локален, тогаш е (најчесто) IP адреса од типот 192.168.1.2 – во мојот случај. Тогаш е убаво на рутерот да му кажете на тој компјутер кој ќе биде Opera Unite ‘сервер’ секогаш фиксна локална IP адреса да добива.

За какви било проблеми, Opera има добро неофицијално Wiki, таму има доста добри информации за сите технологии произведени од Opera. Доколку сакате да бидете во тек со Opera Unite, имаат и официјален блог.

Среќни празници!

Кога се инсталира оперативен систем на компјутер, грубо кажано има два чекори, 1. install, 2. post-install. Првиот значи земање на CD-то и инсталирање на свеж оперативен систем, а вториот значи, инсталирање на сите дополнителни програмчиња кои ни требаат, на кодеци, на драјвери, итн итн…

За првиот чекор нема да должам многу, премногу е едноставно, плус има премногу сајтови со step-by-step туторијали, пример:

• Kubuntu 6.10 (Edgy Eft) Step By Step Installation with Screenshots

Не е важно што е ова за постара верзија (тековната е 9.10) инсталацијата е скоро иста. Сега преминуваме на post-install делот, којшто треба да ни ја краси работната околина ;)

(1) Хардвер, патеки до ‘складишта’ со апликации (во главно;)):

Совет за секоја точка, првин прочитај ја, па после направи ја.

• Прво нешто што треба да се направи е да се намести конекцијата кон интернет, без интернет ништо не правиме понатака ;).

• Следно нешто што се проверува после инсталација е дали има драјвери за се што ни треба. За тоа одиме во Мени -> System -> Hardware Drivers. Се појавува следниот прозорец: Во мојот случај нема ништо (бидејќи имам лаптоп на кој сите компоненти се од Intel – а они издаваат OpenSource драјвери), доколку има, кликнете го и инсталирајте го со кликање Enable. Доколку инсталиравте драјвер за графичка картичка, препорачливо е рестарт на компјутерот да се направи.

• Следно, отвораме KPackageKit (апликацијата која ни ги менаџира ‘пакетите’), Мени -> System -> KPackageKit. Најпрво, да видиме дали има понови верзии на пакетите веќе инсталирани. Го одбираме Software Updates табот, кликаме Refresh, па Select All, па Apply. Потоа, одбираме Software Management во полето за пребаруваме пишуваме kubuntu-restricted-extras и ја кликаме стрелката десно за да го инсталира, и истото го правиме за firefox-3.5, и кликаме Apply. Ова ни ги инсталира сите ‘не OpenSource’ работи кои се најкористени (Java, Microsoft фонтови, Flash плагин…) и инсталираме Firefox, бидејќи по default не доаѓа со новото Kubuntu. P.S. Не го гасете KPackageKit.

• Следно, да додадеме неколку други патеки до пакети во KPackageKit, за да можеме да инсталираме се што ни треба. Одбираме Settings -> Edit Software Sources, и ни се појавува следниот прозорец и го одбираме табот Other Software. Доле има копче Add, го кликаме и го внесуваме следното:

deb http://ppa.launchpad.net/kubuntu-ppa/backports/ubuntu karmic main

и потоа го внесуваме неговиот клуч, одиме во табот Authentication и го додаваме клучот кој ќе го превземеме од тука, но бидејќи вака е многу долго и досадно да ги внесуваме сите по ред, ќе пробаме на следниот начин.

• Значи, полесниот начин е следниот: првин го гасиме KPackageKit, отвораме конзола, Мени -> System -> Terminal, и ги извржуваме следниве команди една по една:

‘sudo add-apt-repository ppa:kubuntu-ppa/backports‘ (пакети од последното стабилно KDE)

‘sudo add-apt-repository ppa:samrog131/ppa‘ (пакети од дополнителни KDE апликации, со Nitrogen темата (портирана Oxygen тема со повеќе опции), со Arora window border, итн..)

‘sudo add-apt-repository ppa:dr-akulavich/ppa‘ (пакетот qwit- одличен twitter клиент и неговите потребни пакети)

‘sudo add-apt-repository ppa:xxtjaxx/kdestuff‘ (за апликацијата bangarang- интересен ‘медиа плеер’)

‘sudo add-apt-repository ppa:c-korn/vlc‘ (за VLC медиа плеерот :))

‘sudo add-apt-repository ppa:ubuntu-wine/ppa‘ (за WINE, кој овозможува да инсталирате Windows програми во Linux)

После, сите овие наредби извршуваме sudo apt-get update, за системот да знае кои се пакетите кои ги има на располагање и кои се најновите верзии.

• И трето, отвораме пак KPackageKit, штиклираме Medibuntu во листата (тука влегува Skype, Google Earth, и некои кодеци кои ретко се користат).

• После сите овие додавања на пакети, пак правиме во конзола:

‘sudo apt-get update‘ (ја обновува листата со пакети)

‘sudo apt-get upgrade‘ (ги симнува и инсталира новите пакети)

Сега би било добро да се одлогираме и логираме отпоново, или пак да го рестартиреме компјутерот. Бидејќи со ова и инсталиравме понова верзија на KDE. Сега кога ги средивме овие работи, може да преминеме на инсталирањето на пакетите, и нивно конфигурирање, и совети до добри теми за KDE :)

(2) Инсталација на програмите, прилагодување на изгледот на работната околина:

• Првин да инсталираме тоа што ни фали од кориснички апликации, или преку KPackageKit, или преку конзола, како сакате. Нека биде преку конзола:

sudo apt-get install qwit bangarang krita virtualbox-ose-qt akregator filezilla vlc vlc-plugin-esd mozilla-plugin-vlc skype gdebi gdebi-gtk wine

вака може кои сакаме програми да ги инсталираме. Доколку не ги знаете точно по името на пакетот кои се, графички со KPackageKit е полесно, важно е само кога ќе го најдеме пакетот што го сакаме да ја кликнеме стрелката надолу која значи да го инсталира, и да кликнеме Apply.

Со горната команда инсталиравме Twitter клиент (Qwit), два медиа плеери (VLC, Bangarang), софтвер за виртуелизација (како што е VirtualPC во Win), едитор на слики (Krita), читач на RSS/Atom вести (Akregator), и ftp клиент (FileZilla), Skype, апликација за инсталирање на мануелно симнати пакети (GDebi), и WINE за Windows програмите.

• Но, некои пакети ги нема во овие ‘складишта’. Нив мануелно ќе ги симнеме (замислете ги како сетапи), тие (со нивните линкови) се:

Adobe Reader (линк)

Adobe Air (линк)

ClipGrab (32bit линк, 64bit линк)

ClipGrab едноставно се инсталира, го симнуваме .deb пакетот и кликаме два пати врз него и го отвораме со GDebi. А Reader и Air не се .deb пакети туку .bin. За нив, одиме во фолдерот кајшто се симнати, правиме десен клик со глувчето -> Properties, го одбираме табот Permissions, штиклираме Is executable, и кликаме OK. Сега, додека сме уште во истиот фолдер, кликнуваме f4, и ни се појавува конзола во долниот дел на прозорецот. Ја внесуваме командата ./ime_na_setapot.bin и ќе ни се изврши сетапот. Во мојот случај оти веќе имав инсталирано, само ја инсталираше поновата верзија што ја превземав. Дури кога ќе заврши инсталацијата затворете го фолдерот. Инаку ќе се прекине инсталацијата.

• Сега апликациите за да го разубавиме изгледот на нашата работна околина.

sudo apt-get install nitrogen kde4-windeco-nitrogen kde4-style-nitrogen kwin-style-aurorae

со тоа инсталиравме декоратор на прозорци (Aurorae, и Nitrogen) и Qt ‘стил’ Nitrogen.

Ајде сега да видиме што ни се нуди. Одиме Мени -> Settings -> System Settings, одбираме Appearance, и тука се случува целата работа:

Првин најважни ни се Style и GTK+ Appearance, тоа е делот кајшто кажуваме која тема/стил да го користи KDE-то, и GNOME апликациите, во второто. За да добиеме унифициран изглед, и сите апликации да излгедаат со истата тема, ќе ја одбереме QtCurve темата кај двете. Потоа, одиме во Style, и одбираме како да изгледа QtCurve темата која ја користиме. Ова е многу моќна тема и има многу поставки, може да добиете изглед, од OS X до тој на Ubuntu-то. За тоа кликнете Configure, и во новопојавениот прозорец кога ќе кликнете на Options -> Predefined Style -> се појавуваат многу стилови за избор. Уште многу повеќе има на портали како kde-look.org.

Следно, да го одбереме множеството на бои кои ќе ги користи оперативниот систем во темата, кликаме на Colors. Има веќе некои, но можете и нови да превземете од гореспоменатиот портал и да им направите Import Scheme.

Потоа, во Windows го одбираме декораторот на прозорци, ако одберете Nitrogen, совет од мене: Border size: No side border, а ако одберете Aurorae, кликнете Get New Themes и на посакуваните Install па потоа одберете си некоја од нив.

На сличен начин како Aurorae темите, ќе ја смениме темата на виџетите. Го затвораме прозорецот од System Settings и ги минимизираме сите прозорци, и кликаме десен клик -> Desktop Settings. Тука се менува позадината, и темата на виџетите.

• Истотака интересни теми има на DeviantArt, иако дел од нив се повторвуаат т.е. ги има и на kde-look.org.

(3) Експериментирање, експериментирање, експериментирање:

• После ова, можете да се препуштите на вашите секојдневни навики пред компјутер, или пак, можете да експериментирате, да инсталирате се што ќе стигнете и да се забавувате, или, двете :)

Многу ме нервира кога ќе симнам некој концерт, албум или радио емисија (пример TATW на Above & Beyond ;)) и целиот е една mp3 датотека. Но, доколку дошла со .cue датотека, ова може да се поправи.

Што е CUE датотека? Кога ќе ја отворите ќе видите дека содржи иформации од кој до кој момент која песна трае, и како се вика нејзиното име и името на изведувачот.

Со помош на алатки како Mp3Split и оваа cue датотека, може да се подели големата mp3-ка на одделни песни. Пакети за Linux (а и сетап за Windows и OS X) има на нивната страна, и после инсталација, лесна е работата: Ја стартуваме прогамата, правиме drag’n'drop на cue датотеката врз прозорецот, па и на mp3 датотеката, и кликаме Split! (иконата штиклирано).

Доколку не сте отишле во табот ‘Preferences’, ќе ги подели песните во вашиот домашен директориум (значи нема да ви е избришана старата голема mp3-ка). И доколку сакате да преминете на следна mp3-ка и да ја поделите, само отидете во табот ‘Splitpoints’ и кликнете ‘Remove All’, за идниот пат кога ќе направите drag’n'drop на cue датотека да нема конфликти со старата.

Тоа е целата филозоција, а програмчето изледа вака:

Доколку ви треба cue за некоја mp3-ка, има повеќе места за таа работа, два најкористени ми се:

• Cuesheet heaven за албуми и слично
• Cuesite V1 за радио емисии и live сетови ;)

Колку сме ние тоа предвидливи. Ја читам Neuro Web Design и во четвратата глава, се зборуваше за спроведен тест во 1975-та каде луѓе биле поставени да пробуваат колачиња од две тегли. Едната била полна, а другата со само две-три колачиња. Во двете тегли има од истите колачиња. И, кои биле подобри? Тие во теглата кадешто имало помалце. Моќта на социјалната валидација е голема. Во старт помислуваме дека колачињата од попразната тегла се подобри само затоа што можеби повеќе луѓе пробувале од неа.

Друг ваков common sence. Се што е поевтино или бесплатно е полошо од тоа што е скапо. Или со други зборови, ако е скапо, сигурно вреди. Потсвесно човекот секогаш така мисли. Епа кај софтверот и не е секогаш така, но за тоа попосле. Сега, за црните бисери. Тие не почнале да се продаваат во исто време како и белите. Белите одамна биле од голема вредност, нормално како накит. Првиот трговец на црни бисери, откако собрал колекција од нив, отворил тезга во неговото маало и ги продавал по доста ниска цена – да ја задоволи својата економска егзистенција. Но, никој не му ги купувал и му ги вреднувале многу ниско. После некое време тезгата ја преместил во ‘скапиот’ дел на градот, и им ставил претерано големи цени. Почнале да се продаваат како луди и станале хит. Совет, не ја вреднувај работата во однос на тоа колку ти треба во моментот, туку во вистинската, или.. ‘вистинската’ ;).

Во 101 Зен Приказна имаше добар пример. Ученик го прашал својот зенистички учител која е највредната работа на светот, и тој му одговорил глава на пцовисана мачка. Ученикот го прашал зошто, и одговорот бил “бидејќи никој неможе да и ја определи цената”.

Друг пример. Не ми текнува на кој сајт летово прочитав за како некој сопственик на продавница за бела техника, не му одело добро на определени продукти. За да не му останат во магацин и да му се исплати инвестицијата, залепил на секоја амбалажа ‘deluxe’ лепенка и додал уште еден аксесоар внатре или дополнителен прирачник, и ја зголемил за 20 долари цената. Процентот на продажбата му се зголемил. Со тоа што гледаме на некоја амбалажа или име deluxe, limited edition, и слични поими, веднаш креираме претстава дека тој продукт има некоја додатна вредност и не ја гледаме големата слика, односно не гледаме што врочем добиваме.

Друг фактор кој влијае е лојалноста. Microsoft и Apple им даваат слика на крајните корисници како тоа се грижат тие за нив, дека тие им се тоа што најмногу им вреди, и дека секој од нив е поединечно третиран. Лојалноста кај Apple преминува во фанатизам. Еден корисник на промоцијата на апсурдниот лаптоп без тастатура од Apple изјави, “I’ll buy almost anything if it’s shiny and made by Apple.”.

Ах софтверот, тоа е веќе друг проблем во друг универзум;).. пред подолго време, еден колега ми рече “Абе многу фирми работат Java оти е бесплатна, и затоа користат Eclipse или NetBeans, не се плаќа за нив”. И друг случај, кога барав лаптоп барав без оперативен систем, бидејќи и онака нема Windows да користам, другар ми рече, “Купи лаптоп без Windows оти не ти се даваа пари, и онака пиратски ќе користиш.” Not! Има една работа што се вели Total Cost of Ownership. Тука не е се бесплатно. Дури и да е стартната цена бесплатна, многу поважно е колку чини техничката поддршка, оддржувањето, какви можности нуди технологијата, за која цел ја користиме и што бараме од неа. И да го набавиме продуктот безпари, инсталирањето и поставувањето, пример во едно школо на сите компјутери, чини пари.

“Но, бидејќи бесплатно го даваат, не е подобар од некој што се плаќа, зошто би го давале бесплатно инаку?”
Има други начини да дојдеш до пари преку својот продукт, отколку наплаќање на крајниот корисник:

• Реклами (директни и индиректни);
• Можеби тоа е спореден продукт дел од поголема слика;
• Спонзорства (некој ќе го види твојот продукт и ќе сака да го развиваш бидејќи ќе сака после да искористи некоја технологија од него);
• Давање техничка поддршка, и така натаму…

Одличен пример за ова се Google продуктите, и Ubuntu оперативниот систем. Одлични се, си ја вршат својата работа префектно, но не ни бараат пари. Зошто? Google заработуваат од реклами и слични работи, а Ubuntu од техничка поддршка (во десетици влади по државиве во светот луѓето работат Ubuntu софтвер).

За тоа колку е добар слободниот софтвер кажува и Firefox (кој впрочем во моментов се користи во скоро 30% во светот и расте) . Во Македонија и повеќе мислам, и мислам дека големиот процент на Internet Explorer корисници се должи на тоа што доаѓа преинсталиран на секој Windows, а не се сите едуцирани да користат компјутер. А како тие заработуваат? Со тоа што Google им е ‘default’ провајдер за пребарување, добиваат големи суми од нив.

Ќе завршам со софтверот со отворен код.
“Но, ако е Open Source, тогаш секој ќе може да ми го зема и менува кодот, неќам да го давам кодот некој да си игра со него.”
Има повеќе лиценци за отворен/слободен софтвер:

• Пример се BSD/LGPL/Apache лиценците, кои даваат да го користиш слободниот софтвер, и да правиш продукти за кои можеш да наплаќаш. Но треба да напоменеш дека ја користиш таа и таа програма/библиотека/технологија која е под таа и таа лиценца. И ако направиш промени во нејзиниот код, мора да го пратиш на авторите. Твојот код немора никој да го знае, тој немора да го објавиш.
• Друг дел се GPL типот на лиценци. Ако правиш програма која зема нешто објавено под GPL, мора и твојот труд да е GPL и кодот да биде објавен.

Доколку некој не ги почитува лиценците, пример јас си земам некоја програма објавена под GPL и си направам своја врз неа со дополнителни работи и ја продавам, можам да бидам тужен. Тоа се случи и со Cisco годинава, и се спогодија да не се тужат туку да додадат на сајтот еден дел кашто се зборува за слободниот софтвер.

Истотака, одличен начин да оживееш продукт кој е во изумирање е да го направиш Open Source, доколку тоа не е предоцна направено и навистина не е ирелевантен продуктот.

Во постов се зборував за две работи, првата половина, за колку сме предвидливи и common sense-от, а втората за слободниот софтвер. Тешко е да се држиш на една тема доколку таа се претопува во многу аспекти од животот ;)

Колку сме ние тоа предвидливи. Ја читам Neuro Web Design и во четвратата глава, се зборуваше за спроведен тест во 1975та каде луѓе биле поставени да пробуваат колачиња од две тегли. Едната била полна, а другата со само две-три колачиња. Во двете тегли има од истите колачиња. И, кои биле подобри? Тие во теглата кадешто имало помалце. Моќта на социјалната валидација е голема. Во старт помислуваме дека колачињата од попразната тегла се подобри само затоа што повеќе луѓе пробувале од неа.

Друг ваков common sence. Се што е поевтино или бесплатно е полошо од тоа што е скапо. Или со други зборови, ако е поскапо, сигурно вреди. Потсвесно човекот секогаш така мисли. Епа кај софтверот и не е секогаш така, но за тоа попосле. Сега, за црните бисери. Тие не почнале да се продаваат во исто време како и белите. Белите одамна биле од голема вредност, нормално како накит. Првиот трговец на црни бисери, откако собрал голема колекција од нив, отворил тезга во неговото маало и ги продавал по доста ниска цена - да ја задоволи својата економска егзистенција. Но, никој не му ги купувал и му ги вреднувале многу ниско. После некое време тезгата ја преместил во 'скапиот' дел на градот, и им ставил претерано големи цени. Почнале да се продаваат како луди и станале хит. Совет, не ја вреднувај работата во однос на тоа колку ти треба во моментот, туку во вистинската, или.. 'вистинската' ;). Во 101на Зен Приказна имаше добар пример. Ученик го прашал својот зенистички учител која е највредната работа на светот, и тој му одговорил глава на пцовисана мачка. Ученикот го прашал зошто, и одговорот бил "бидејќи никој неможе да и ја определи цената". 

Друг пример. Не ми текнува на кој сајт летово прочитав за како некој сопственик на продавница за бела техника, не му одело добро на определени продукти. За да не му останат во магацин и да му се исплати инвестицијата, залепил на секоја амбалажа 'deluxe' лепенка и додал уште еден аксесоар внатре или дополнителен прирачник, и ја зголемил за 20 долари цената. Процентот на продажбата му се зголемил. Со тоа што гледаме на некоја амбалажа или име deluxe, limited edition, и слични поими, веднаш креираме претстава дека тој продукт има некоја додатна вредност и не ја гледаме големата слика, односно не гледаме што врочем добиваме.

Друг фактор кој влијае е лојалноста. Microsoft и Apple им даваат слика на крајните корисници како тоа се грижат тие за нив, дека тие им се тоа што најмногу им вреди, и дека секој од нив е поединечно третиран. Лојалноста кај Apple преминува во фанатизам. Многу корисници имаат речено, "If it's an Apple, I'll buy it, I don't care what it is."

Ах софтверот.. пред подолго време, еден колега ми рече "Абе многу фирми работат Java оти е бесплатна, и затоа користат Eclipse или NetBeans, не се плаќа за нив". И друго, кога барав лаптоп барав без оперативен систем, бидејќи и онака нема Windows да користам, и другар ми рече, "Купи лаптоп без Windows оти не ти се даваа пари, и онака пиратски ќе користиш." Not! Има една работа што се вели Total Cost of Ownership. Тука не е се бесплатно. Дури и да е стартната цена бесплатна, многу поважно е колку чини техничката поддршка, оддржувањето, какви можности нуди технологијата, за која цел ја користиме и што бараме од неа. И да го набавиме продуктот безпари, инсталирањето и поставувањето, пример во едно школо на сите компјутери, чини пари.

"Но, бидејќи бесплатно го даваат, не е подобар од некој што се плаќа, зошто би го давале бесплатно инаку?"
Има други начини да дојдеш до пари преку својот продукт, отколку наплаќање на крајниот корисник. Прво, реклами (директни и индиректни), второ можеби тоа е спореден продукт дел од големата слика, трето спонзорства (некој ќе го види твојот продукт и ќе сака да го развиваш бидејќи ќе сака после да искористи некоја технологија од него), четврто од давање техничка поддршка. Одличен пример за ова се Google продуктите, и Ubuntu оперативниот систем. Одлични се, си ја вршат својата работа префектно, но не ни бараат пари. Зошто? Google заработуваат од реклами и слични работи, а Ubuntu од техничка поддршка (во десетици влади по државиве во светот луѓето работат Ubuntu софтвер).

Што ме потсети, имам еден професор на факултет, имам високи мислења за него, вреден е и многу успеал и знае многу работи како од технологијата така и од животот. Но е Microsoft ориентиран и е анти слободен софтвераш. И секоја година студентите ги убедува дека треба да користат Internet Explorer, и дека Mozilla Firefox ја користат 5% од луѓето. Но, тоа е.. не ја видел заедницата, луѓето кои се бават со тоа, бизнис моделите во слободниот софтвер, итн.. 

Ќе завршам со софтверот со отворен код.
"Но, ако е Open Source, тогаш секој ќе може да ми го зема и менува кодот, неќам да го давам кодот некој да си игра со него."
Има повеќе лиценци за отворен/слободен софтвер:
Пример се BSD/LGPL/Apache лиценците, кои даваат да го користиш слободниот софтвер, и да правиш продукти за кои можеш да наплаќаш. Но треба да напоменеш дека ја користиш таа и таа програма/библиотека/технологија која е под таа и таа лиценца. И ако направиш промени во нејзиниот код, да го пратиш на авотрите. Твојот код немора никој да го знае, тој немора да го објавиш.
Друг дел се GPL типот на лиценци. Ако правиш програма која зема нешто објавено под GPL, мора и твојот труд да е GPL и кодот да биде објавен.
Доколку некој не ги почитува лиценците, пример јас си земам некоја програма објавена под GPL и си направам своја врз неа со дополнителни работи и ја продавам, можам да бидам тужен. Тоа се случи и со Cisco годинава, и се спогодија да не се тужат туку да додадат на сајтот еден дел кашто се зборува за слободниот софтвер.

Истотака, одличен начин да оживееш продукт кој е во изумирање е да го направиш Open Source, доколку тоа не е предоцна направено и навистина е ирелевантен продуктот.

Во постов се зборував за две работи, првата половина, за колку сме предвидливи и common sense-от, а втората за слободниот софтвер. Тешко е да се држиш на една тема доколку таа се претопува во многу аспекти од животот ;)

Порано беше BeOS, и беше оперативен систем како никој друг, но се покажа без добар маркетинг и менаџмент продуктот пропаѓа, па и да е најиновативниот досега измислен.

BeOS беше дотогаш најнапредниот оперативен систем, за него имаше најмногу комерцијални апликации, од студија за анимации (Moho), office пакети (Gobe Productive), аудио продукција (CueStudio) итн итн..

Имал богато C++ API, модуларен дизајн, имал датотечен систем способен за метаподатоци, индексирање и ‘journaling’, и одличен multithreading (еден пример: по default во GUI апликациите секој прозорец има своја нишка).

Во тоа време Apple немаше ни preemptive multitasking, а Microsoft продаваа Windows 95. И накратко, како пропадна BeOS, пред да зборуваме за Хаику? Пропадна бидејќи беше направен за PowerPC архитектура, наместо за X86, и затоа што не успеаа да го продадат Be на Apple за 200 милиони долари (кои тогаш имаа многу лош оперативен систем и требаа нов да направат, и наместо Be, ги купија NEXT во пакет со Steve Jobs и го направија OS X-от).

Сега е Haiku, и пред некое време само што излезе Alpha 1 верзијата од овој оперативен систем. Haiku е нова имплементација на BeOS, Open Source, во C++, и прв стремеж им е сите апликации кои работеле на BeOS да бидат компатабилни со него, а потоа и да продолжат со иновации.

Го симнав CD-то и го покренав во Live околина (дава избор – може и директно програмата за инсталација да се одбере) и не мерев секунди, но многу брзо работи – немаат дурни ни песочен часовник ;). Има многу апликации во него, како за корисниците така и за развивачите (git, gcc, итн..). Истотака има мултимедијална поддршка (сите популарни аудио/видео формати работат), и многу driver-и, единствено нема WiFi имплементирано (развивач на Haiku тврди дека моментално се портира FreeBSD WiFi стекот).

Во сликите подолу може да видите дека има многу програми, нема да ги набројувам, само ќе кажам дека ми се свиѓа WonderBrush – апликација за графичка обработка за фотографии, и дека има Firefox, но развивачите моментално работат на нив прелистувач, базиран на WebKit. Еве и листа на програми за BeOS, но работат и во Haiku. И да, има VLC! :)

Во горните четири слики можете да ги видите сите апликации од ’start’ менито, а во следните два и некои од нив стартувани.

Што ќе се случи со оваа платформа не се знае, дали ќе се искомерцијализира или не, но важно е дека е Open Source проект, па нема да го снема како BeOS-от. Развивачите се стремат да ја направат платформата што попртифатлива за сите, и велат дека многу лесно може да се приспособи за Netbook-ови, и истотака дека полека но сигурно се повеќе и повеќе луѓе се приклучуваат во овој проект.

Порано беше BeOS, и беше оперативен систем како никој друг, но се покажа без добар маркетинг и менаџмент продуктот пропаѓа, па и да е најиновативниот досега измислен. BeOS бил дотогаш најнапредниот систем, за него имаше најмногу комерцијални апликации, од студија за анимации (Moho), office пакети (Gobe Productive), аудио продукција (CueStudio) итн итн.. Имал богато C++ API, модуларен дизајн, имал датотечен систем способен за метаподатоци, индексирање и 'journaling', и одличен multithreading (по default во GUI апликациите секој прозорец има своја нишка). Во тоа време Apple немаше ни preemptive multitasking, а Microsoft продаваа Windows 95. И накратко, како пропадна BeOS, пред да зборуваме за Хаику? Пропадна бидејќи беше направен за PowerPC архитектура, наместо за X86, и затоа што не успеаа да го продадат Be на Apple за 400 милиони долари (кои тогаш имаа многу лош оперативен систем и требаа нов да направат, и наместо Be, ги купија NEXT во пакет со Steve Jobs и го направија OS X-от).