Колку сме ние тоа предвидливи. Ја читам Neuro Web Design и во четвратата глава, се зборуваше за спроведен тест во 1975-та каде луѓе биле поставени да пробуваат колачиња од две тегли. Едната била полна, а другата со само две-три колачиња. Во двете тегли има од истите колачиња. И, кои биле подобри? Тие во теглата кадешто имало помалце. Моќта на социјалната валидација е голема. Во старт помислуваме дека колачињата од попразната тегла се подобри само затоа што можеби повеќе луѓе пробувале од неа.

Друг ваков common sence. Се што е поевтино или бесплатно е полошо од тоа што е скапо. Или со други зборови, ако е скапо, сигурно вреди. Потсвесно човекот секогаш така мисли. Епа кај софтверот и не е секогаш така, но за тоа попосле. Сега, за црните бисери. Тие не почнале да се продаваат во исто време како и белите. Белите одамна биле од голема вредност, нормално како накит. Првиот трговец на црни бисери, откако собрал колекција од нив, отворил тезга во неговото маало и ги продавал по доста ниска цена – да ја задоволи својата економска егзистенција. Но, никој не му ги купувал и му ги вреднувале многу ниско. После некое време тезгата ја преместил во ‘скапиот’ дел на градот, и им ставил претерано големи цени. Почнале да се продаваат како луди и станале хит. Совет, не ја вреднувај работата во однос на тоа колку ти треба во моментот, туку во вистинската, или.. ‘вистинската’ ;).

Во 101 Зен Приказна имаше добар пример. Ученик го прашал својот зенистички учител која е највредната работа на светот, и тој му одговорил глава на пцовисана мачка. Ученикот го прашал зошто, и одговорот бил “бидејќи никој неможе да и ја определи цената”.

Друг пример. Не ми текнува на кој сајт летово прочитав за како некој сопственик на продавница за бела техника, не му одело добро на определени продукти. За да не му останат во магацин и да му се исплати инвестицијата, залепил на секоја амбалажа ‘deluxe’ лепенка и додал уште еден аксесоар внатре или дополнителен прирачник, и ја зголемил за 20 долари цената. Процентот на продажбата му се зголемил. Со тоа што гледаме на некоја амбалажа или име deluxe, limited edition, и слични поими, веднаш креираме претстава дека тој продукт има некоја додатна вредност и не ја гледаме големата слика, односно не гледаме што врочем добиваме.

Друг фактор кој влијае е лојалноста. Microsoft и Apple им даваат слика на крајните корисници како тоа се грижат тие за нив, дека тие им се тоа што најмногу им вреди, и дека секој од нив е поединечно третиран. Лојалноста кај Apple преминува во фанатизам. Еден корисник на промоцијата на апсурдниот лаптоп без тастатура од Apple изјави, “I’ll buy almost anything if it’s shiny and made by Apple.”.

Ах софтверот, тоа е веќе друг проблем во друг универзум;).. пред подолго време, еден колега ми рече “Абе многу фирми работат Java оти е бесплатна, и затоа користат Eclipse или NetBeans, не се плаќа за нив”. И друг случај, кога барав лаптоп барав без оперативен систем, бидејќи и онака нема Windows да користам, другар ми рече, “Купи лаптоп без Windows оти не ти се даваа пари, и онака пиратски ќе користиш.” Not! Има една работа што се вели Total Cost of Ownership. Тука не е се бесплатно. Дури и да е стартната цена бесплатна, многу поважно е колку чини техничката поддршка, оддржувањето, какви можности нуди технологијата, за која цел ја користиме и што бараме од неа. И да го набавиме продуктот безпари, инсталирањето и поставувањето, пример во едно школо на сите компјутери, чини пари.

“Но, бидејќи бесплатно го даваат, не е подобар од некој што се плаќа, зошто би го давале бесплатно инаку?”
Има други начини да дојдеш до пари преку својот продукт, отколку наплаќање на крајниот корисник:

• Реклами (директни и индиректни);
• Можеби тоа е спореден продукт дел од поголема слика;
• Спонзорства (некој ќе го види твојот продукт и ќе сака да го развиваш бидејќи ќе сака после да искористи некоја технологија од него);
• Давање техничка поддршка, и така натаму…

Одличен пример за ова се Google продуктите, и Ubuntu оперативниот систем. Одлични се, си ја вршат својата работа префектно, но не ни бараат пари. Зошто? Google заработуваат од реклами и слични работи, а Ubuntu од техничка поддршка (во десетици влади по државиве во светот луѓето работат Ubuntu софтвер).

За тоа колку е добар слободниот софтвер кажува и Firefox (кој впрочем во моментов се користи во скоро 30% во светот и расте) . Во Македонија и повеќе мислам, и мислам дека големиот процент на Internet Explorer корисници се должи на тоа што доаѓа преинсталиран на секој Windows, а не се сите едуцирани да користат компјутер. А како тие заработуваат? Со тоа што Google им е ‘default’ провајдер за пребарување, добиваат големи суми од нив.

Ќе завршам со софтверот со отворен код.
“Но, ако е Open Source, тогаш секој ќе може да ми го зема и менува кодот, неќам да го давам кодот некој да си игра со него.”
Има повеќе лиценци за отворен/слободен софтвер:

• Пример се BSD/LGPL/Apache лиценците, кои даваат да го користиш слободниот софтвер, и да правиш продукти за кои можеш да наплаќаш. Но треба да напоменеш дека ја користиш таа и таа програма/библиотека/технологија која е под таа и таа лиценца. И ако направиш промени во нејзиниот код, мора да го пратиш на авторите. Твојот код немора никој да го знае, тој немора да го објавиш.
• Друг дел се GPL типот на лиценци. Ако правиш програма која зема нешто објавено под GPL, мора и твојот труд да е GPL и кодот да биде објавен.

Доколку некој не ги почитува лиценците, пример јас си земам некоја програма објавена под GPL и си направам своја врз неа со дополнителни работи и ја продавам, можам да бидам тужен. Тоа се случи и со Cisco годинава, и се спогодија да не се тужат туку да додадат на сајтот еден дел кашто се зборува за слободниот софтвер.

Истотака, одличен начин да оживееш продукт кој е во изумирање е да го направиш Open Source, доколку тоа не е предоцна направено и навистина не е ирелевантен продуктот.

Во постов се зборував за две работи, првата половина, за колку сме предвидливи и common sense-от, а втората за слободниот софтвер. Тешко е да се држиш на една тема доколку таа се претопува во многу аспекти од животот ;)

Колку сме ние тоа предвидливи. Ја читам Neuro Web Design и во четвратата глава, се зборуваше за спроведен тест во 1975та каде луѓе биле поставени да пробуваат колачиња од две тегли. Едната била полна, а другата со само две-три колачиња. Во двете тегли има од истите колачиња. И, кои биле подобри? Тие во теглата кадешто имало помалце. Моќта на социјалната валидација е голема. Во старт помислуваме дека колачињата од попразната тегла се подобри само затоа што повеќе луѓе пробувале од неа.

Друг ваков common sence. Се што е поевтино или бесплатно е полошо од тоа што е скапо. Или со други зборови, ако е поскапо, сигурно вреди. Потсвесно човекот секогаш така мисли. Епа кај софтверот и не е секогаш така, но за тоа попосле. Сега, за црните бисери. Тие не почнале да се продаваат во исто време како и белите. Белите одамна биле од голема вредност, нормално како накит. Првиот трговец на црни бисери, откако собрал голема колекција од нив, отворил тезга во неговото маало и ги продавал по доста ниска цена - да ја задоволи својата економска егзистенција. Но, никој не му ги купувал и му ги вреднувале многу ниско. После некое време тезгата ја преместил во 'скапиот' дел на градот, и им ставил претерано големи цени. Почнале да се продаваат како луди и станале хит. Совет, не ја вреднувај работата во однос на тоа колку ти треба во моментот, туку во вистинската, или.. 'вистинската' ;). Во 101на Зен Приказна имаше добар пример. Ученик го прашал својот зенистички учител која е највредната работа на светот, и тој му одговорил глава на пцовисана мачка. Ученикот го прашал зошто, и одговорот бил "бидејќи никој неможе да и ја определи цената". 

Друг пример. Не ми текнува на кој сајт летово прочитав за како некој сопственик на продавница за бела техника, не му одело добро на определени продукти. За да не му останат во магацин и да му се исплати инвестицијата, залепил на секоја амбалажа 'deluxe' лепенка и додал уште еден аксесоар внатре или дополнителен прирачник, и ја зголемил за 20 долари цената. Процентот на продажбата му се зголемил. Со тоа што гледаме на некоја амбалажа или име deluxe, limited edition, и слични поими, веднаш креираме претстава дека тој продукт има некоја додатна вредност и не ја гледаме големата слика, односно не гледаме што врочем добиваме.

Друг фактор кој влијае е лојалноста. Microsoft и Apple им даваат слика на крајните корисници како тоа се грижат тие за нив, дека тие им се тоа што најмногу им вреди, и дека секој од нив е поединечно третиран. Лојалноста кај Apple преминува во фанатизам. Многу корисници имаат речено, "If it's an Apple, I'll buy it, I don't care what it is."

Ах софтверот.. пред подолго време, еден колега ми рече "Абе многу фирми работат Java оти е бесплатна, и затоа користат Eclipse или NetBeans, не се плаќа за нив". И друго, кога барав лаптоп барав без оперативен систем, бидејќи и онака нема Windows да користам, и другар ми рече, "Купи лаптоп без Windows оти не ти се даваа пари, и онака пиратски ќе користиш." Not! Има една работа што се вели Total Cost of Ownership. Тука не е се бесплатно. Дури и да е стартната цена бесплатна, многу поважно е колку чини техничката поддршка, оддржувањето, какви можности нуди технологијата, за која цел ја користиме и што бараме од неа. И да го набавиме продуктот безпари, инсталирањето и поставувањето, пример во едно школо на сите компјутери, чини пари.

"Но, бидејќи бесплатно го даваат, не е подобар од некој што се плаќа, зошто би го давале бесплатно инаку?"
Има други начини да дојдеш до пари преку својот продукт, отколку наплаќање на крајниот корисник. Прво, реклами (директни и индиректни), второ можеби тоа е спореден продукт дел од големата слика, трето спонзорства (некој ќе го види твојот продукт и ќе сака да го развиваш бидејќи ќе сака после да искористи некоја технологија од него), четврто од давање техничка поддршка. Одличен пример за ова се Google продуктите, и Ubuntu оперативниот систем. Одлични се, си ја вршат својата работа префектно, но не ни бараат пари. Зошто? Google заработуваат од реклами и слични работи, а Ubuntu од техничка поддршка (во десетици влади по државиве во светот луѓето работат Ubuntu софтвер).

Што ме потсети, имам еден професор на факултет, имам високи мислења за него, вреден е и многу успеал и знае многу работи како од технологијата така и од животот. Но е Microsoft ориентиран и е анти слободен софтвераш. И секоја година студентите ги убедува дека треба да користат Internet Explorer, и дека Mozilla Firefox ја користат 5% од луѓето. Но, тоа е.. не ја видел заедницата, луѓето кои се бават со тоа, бизнис моделите во слободниот софтвер, итн.. 

Ќе завршам со софтверот со отворен код.
"Но, ако е Open Source, тогаш секој ќе може да ми го зема и менува кодот, неќам да го давам кодот некој да си игра со него."
Има повеќе лиценци за отворен/слободен софтвер:
Пример се BSD/LGPL/Apache лиценците, кои даваат да го користиш слободниот софтвер, и да правиш продукти за кои можеш да наплаќаш. Но треба да напоменеш дека ја користиш таа и таа програма/библиотека/технологија која е под таа и таа лиценца. И ако направиш промени во нејзиниот код, да го пратиш на авотрите. Твојот код немора никој да го знае, тој немора да го објавиш.
Друг дел се GPL типот на лиценци. Ако правиш програма која зема нешто објавено под GPL, мора и твојот труд да е GPL и кодот да биде објавен.
Доколку некој не ги почитува лиценците, пример јас си земам некоја програма објавена под GPL и си направам своја врз неа со дополнителни работи и ја продавам, можам да бидам тужен. Тоа се случи и со Cisco годинава, и се спогодија да не се тужат туку да додадат на сајтот еден дел кашто се зборува за слободниот софтвер.

Истотака, одличен начин да оживееш продукт кој е во изумирање е да го направиш Open Source, доколку тоа не е предоцна направено и навистина е ирелевантен продуктот.

Во постов се зборував за две работи, првата половина, за колку сме предвидливи и common sense-от, а втората за слободниот софтвер. Тешко е да се држиш на една тема доколку таа се претопува во многу аспекти од животот ;)

Порано беше BeOS, и беше оперативен систем како никој друг, но се покажа без добар маркетинг и менаџмент продуктот пропаѓа, па и да е најиновативниот досега измислен.

BeOS беше дотогаш најнапредниот оперативен систем, за него имаше најмногу комерцијални апликации, од студија за анимации (Moho), office пакети (Gobe Productive), аудио продукција (CueStudio) итн итн..

Имал богато C++ API, модуларен дизајн, имал датотечен систем способен за метаподатоци, индексирање и ‘journaling’, и одличен multithreading (еден пример: по default во GUI апликациите секој прозорец има своја нишка).

Во тоа време Apple немаше ни preemptive multitasking, а Microsoft продаваа Windows 95. И накратко, како пропадна BeOS, пред да зборуваме за Хаику? Пропадна бидејќи беше направен за PowerPC архитектура, наместо за X86, и затоа што не успеаа да го продадат Be на Apple за 200 милиони долари (кои тогаш имаа многу лош оперативен систем и требаа нов да направат, и наместо Be, ги купија NEXT во пакет со Steve Jobs и го направија OS X-от).

Сега е Haiku, и пред некое време само што излезе Alpha 1 верзијата од овој оперативен систем. Haiku е нова имплементација на BeOS, Open Source, во C++, и прв стремеж им е сите апликации кои работеле на BeOS да бидат компатабилни со него, а потоа и да продолжат со иновации.

Го симнав CD-то и го покренав во Live околина (дава избор – може и директно програмата за инсталација да се одбере) и не мерев секунди, но многу брзо работи – немаат дурни ни песочен часовник ;). Има многу апликации во него, како за корисниците така и за развивачите (git, gcc, итн..). Истотака има мултимедијална поддршка (сите популарни аудио/видео формати работат), и многу driver-и, единствено нема WiFi имплементирано (развивач на Haiku тврди дека моментално се портира FreeBSD WiFi стекот).

Во сликите подолу може да видите дека има многу програми, нема да ги набројувам, само ќе кажам дека ми се свиѓа WonderBrush – апликација за графичка обработка за фотографии, и дека има Firefox, но развивачите моментално работат на нив прелистувач, базиран на WebKit. Еве и листа на програми за BeOS, но работат и во Haiku. И да, има VLC! :)

Во горните четири слики можете да ги видите сите апликации од ’start’ менито, а во следните два и некои од нив стартувани.

Што ќе се случи со оваа платформа не се знае, дали ќе се искомерцијализира или не, но важно е дека е Open Source проект, па нема да го снема како BeOS-от. Развивачите се стремат да ја направат платформата што попртифатлива за сите, и велат дека многу лесно може да се приспособи за Netbook-ови, и истотака дека полека но сигурно се повеќе и повеќе луѓе се приклучуваат во овој проект.

Порано беше BeOS, и беше оперативен систем како никој друг, но се покажа без добар маркетинг и менаџмент продуктот пропаѓа, па и да е најиновативниот досега измислен. BeOS бил дотогаш најнапредниот систем, за него имаше најмногу комерцијални апликации, од студија за анимации (Moho), office пакети (Gobe Productive), аудио продукција (CueStudio) итн итн.. Имал богато C++ API, модуларен дизајн, имал датотечен систем способен за метаподатоци, индексирање и 'journaling', и одличен multithreading (по default во GUI апликациите секој прозорец има своја нишка). Во тоа време Apple немаше ни preemptive multitasking, а Microsoft продаваа Windows 95. И накратко, како пропадна BeOS, пред да зборуваме за Хаику? Пропадна бидејќи беше направен за PowerPC архитектура, наместо за X86, и затоа што не успеаа да го продадат Be на Apple за 400 милиони долари (кои тогаш имаа многу лош оперативен систем и требаа нов да направат, и наместо Be, ги купија NEXT во пакет со Steve Jobs и го направија OS X-от).

Доколку не сте замислиле како изгледа новела која спојува теми од полето на компјутерската технологија, мистерија, програмирање, хипноза, детективство, како и љубов, оваа книга ќе ви даде претстава.

Се работи за програмер, Џошуа Џонс, чиј живот е исполнет со мистерии (почнувајќи од чудната сообраќајка во која умрел татко му) , но и со добри пријатели од најразлични кругови, од професионални филмомани преку информатичари до ликовни уметници. Се почнува кога негов колега умира и Џошуа во кодот забележува чудни коментари и одлучува да открие кој стои зад тоа…

Новелата е одлична, во неа се спомнуваат многу компјутерски програми, алатки во аматерското радио, термини.. и што ми се допадна тука е што кога и да се спомне некој термин за прв пат, во следната реченица едноставно го опишува, и продолжува со приказната. Судејќи по новелата авторот има добро познавање (или добро се консултирал) со програмери, со корисници на линукс софтвер, со радио инженери… но и покрај сите тие работи, сепак е лесно читлива и разбирлива за читателот. Како што вели еден рецезент: “Новелите на Кен се полни со технички детали кои гиковите ги сакаат, со прави да се јасни и за сите други технофоби”.

Кога се чита книгата, те влече во еден здив да ја прочиташ (барем во мојот случај, ја прочитав за два дена, но цели два дена ми отидоа :D), и може да се рече дека малку потсетува на новелите на Ден Браун, но сепак, секој има свој стил и искуство.

Многу важно е што авторот одлучил електронската верзија да ја дава бесплатно, но истотака може и да се купи во физичка форма. Ликот до дигиталната верзија е на Scribd (каде што и беше ‘featured’), и линкови за купување на Амазон и Лулу.

И сега уште еден бисер:

1) Користење Thread(runnable) кај GUI апликации наместо java.awt.EventQueue.invokeLater(runnable)

Кога правиме GUI апликација, некогаш сакаме да креираме нова нишка, за да не ја кочи апликацијата. Пример, ако кога ќе кликнеме копче, и во него се извршува некој циклус кој трае многу долго време.  Или пример долга пресметка. Или пример целта на копчето ние цело време додека работи програмата некоја периодична работа да ја прави. Во сите овие примери, додека не заврши кодот во копчето, односно не си ја заврши работата, нашата апликација ќе изгледа како ‘укочена’.

Еден начин да го решиме ова е да го направиме следново:

Thread thread = new Thread(new Runnable () {

public void run() {
// тука оди нашиот код
throw new UnsupportedOperationException(“Not supported yet.”);
}

});
thread.start();

Но, секогаш подобро е тоа да се изврши на следниот начин:

java.awt.EventQueue.invokeLater(new Runnable () {

public void run() {
// тука оди нашиот код
throw new UnsupportedOperationException(“Not supported yet.”);
}

});

Зошто? Бидејќи вака знаете дека сигурно ќе се изврши вашиот код. Во горниот пример, може нишката да ‘падне’ односно да не се изврши. Во вториот пример, кога сите настани кои се извршуваат завршиле, ќе се изврши и нашиот код. Тоа е затоа што кога се креира оваа нишка, се вметнува во редот за чекање, и сигурно се извршува. А првата пробува насилно веднаш да се изврши.

Овој пат само една работа, ама многу интересна :)

1) Користење рекурзија во ситуации кадешто може да се користат варијабилни аргументи

Има ситуации кога ви треба метод кој врши пресметка врз две цифри, или конкатанира два стринга. Потоа, ви треба таков за три, четири, пет итн.. Еден начин е да направиме рекурзивен повик кон првиот метод кој важи за два, и да ги помине така сите. Друг, да правиме за секој број на влезни аргументи нов метод. ТРЕТ, е да користиме т.н. ‘vararg’ променливи со for-each циклус во методот. Еве што зборувам:

public int mult(int… lista) {
int result = 0;
for(int tekoven : lista) {
result +=tekoven;
}
return result;
}

На овој начин може да го повикуваме методот на најразлични начини, пример:

int result = mult(1,2,3,4,5,6,7,8);
int result = mult(4,5,6,7,8);
int result = mult(new int[] {4,5,6});

Повеќе за варијабилни аргументи тука, и за for-each циклуси тука.

Прво да кажам збор-два за Pardus општо, па после ќе ја рецензирам новата верзија.

Pardus е линукс развиен во Турција (првата верзија е во 2005-та, а почнале да го развиваат во 2003-та),  од страна на нивниот совет за научно и технолошко истражување. Значи на него работи тим на луѓе, кои се платени за тоа од турксата влада, и овој линукс веќе е имплементиран во пола министерства во Турција, а планираат до 2012 да биде во сите.

Новата верзија (2009) беше објавена на 17 Јули, и според соопштението клучни пакети се:

KDE 4.2.4
Linux kernel 2.6.30.1
OpenOffice.Org 3.1.0.6
Mozilla Firefox 3.5.1
Gimp 2.6.6
K3b 1.66
Xorg 1.6.2
Python 2.6.2

Го инсталирав Pardus 2009 International CD-то, и да напоменам дека медиумот е install-only, нема live-cd засега. Инсталацијата е интуитивна и многу лесна, можеби полесна и од таа на Ubuntu-то. После инсталација, скоро се што треба е инсталирано, од драјвери, па кодеци за сите мултимедијални датотеки, до најразлични кориснички програми. После првиот рестарт, односно веднаш после инсталацијата, се логирав, и KWin работеше беспрекорно (беше автоматски овозможен). Потоа, ставив Wireless картичка, (имам вградена, но) да видам драјверите како одат, и веднаш ми ја препозна и одма направив конекција (на Ubuntu ми требаше ndiswrapper за тоа).

После инсталација, автоматски се стартува апликацијата Kaptan која во неколку чекори ве прашува да изберете некоја од предефинираните теми, менија, позадини, и слични информации од кориснички карактер. Сите поставки се имплементирани во “control center”-от на KDE-то. Тоа значи дека сите апликации кои се специфични само за Pardus и се развиени од нив имаат линк и се достапни од контрол центарот. Тука се: менаџерот на пакети PiSi, нивната имплементација на Network Manager, алатка за водење историја кој ден кој пакет бил инсталиран/деинсталиран/обновен, и така натаму.

Овој screenshot го направив веднаш после инсталацијата, само wallpaperot е мој, а икон/widget/qt темите беа преинсталирани.

Околу неговата архитектура, инсталациските пакети не се нити RPM, нити DEB, туку PISI. Тоа значи послаба достапност на нови програми кои имаат пакети само на нивните сајтови. Околу конфигурациските датотеки, Pardus личи на RedHat и Fedora, односно на исти локации како кај нив се позиционирани поставките. Корисниците на Ubuntu кои сакаат во текст едитор да ракуваат со сетингзите ќе треба да се прилагодат првин.

Добри страни: ова е прва дистрибуција на KDE што сум ја пробал кајшто се работи како што треба. Amarok-от е во најнова верзија и без проблеми се работи, GNOME апликациите имаат ист Look & Feel како KDE апликациите, не паѓа Plasma-та, не зема многу меморија KDE-то, се е беспрекорно.

Лоши страни: чудна алатка за менаџирање на конекции и интернет. Pardus имаат своја алатка, и се е на друго место, и недостасуваат опции (пример неможам MAC адреса да сменам (дури нити со nano), нема преглед на кои бежични мрежи се најдени – тоа се прави преку Create new connection -> wlan0 -> search – што не е интуитивно, итн.). Repozitory-то е сеуште мало, односно ги нема тие поретко користени програми/пакети, но секојдневно се зголемува. Кога ќе отворам фолдер со PDF-a некогаш се замрзнува прозорецот.

Како и да е, ова е одлична KDE дистрибуција, која нема да си оди во брзо време ;)

Пред да го реинсталирам Ubuntu-то, решив да направам попис на програми што ги имам инсталирано, за после инсталација да не се чудам што ми фали и побрзо да завршам работа.

Најпрво, зошто го реинсталирам? Затоа што ми прави некои чудни работи, ми користи повеќе меморија од што ми јавува System Monitor-от, и затоа што имам доста сомнителни скрипти во sudo извршено :P

Accessories:

1. muCommander
2. Fish
3. CHM  Viewer

Education:

1. Celestia
2. Stellarium

Graphics:

1. Dia
2. GIMP
3. GIMPShop
4. Inkscape
5. SweetHome3D
6. OpenOffice.org Drawing

Internet:

1. Choqok
2. Firefox
3. gFTP
4. gwget
5. Liferea
6. Pidgin
7. pyNeighbourhood
8. SpiderOak Backup
9. Sun Java + openjdk Java
10. Transmission
11. Ubuntu One
12. Wireshark
13. XChat

Office:

1. Adobe Reader
2. FreeMind
3. IBM Lotus Symphony
4. Kexi
5. OpenOffice.org Writer + Spreadsheet + Presentation + Database
6. pyRoom
7. xCHM

Programming:

1. Eclipse 3.4
2. Eclipse 3.5
3. Devhelp
4. Geany
5. Gtranslator
6. jEdit
7. NetBeans 6.5
8. NetBeans 6.7
9. SpringSource Tool Suite
10. Virtaal
11. VisualVM

Sound & Video:

1. Brasero
2. EasyTag
3. Exaile
4. Moovida
5. Nero Linux
6. Songbird
7. VLC
8. XBMC

System Tools:

1. peazip
2. Sun VirtualBox
3. VMWare Player
4. VMWare Workstation
5. Wine Doors

Wine:

1. Wolfram Mathematica
2. Photoshop CS2

Доколку имате во план да си дадете слободен ден, и цел да го потрошите на гледање филмови и слушање музика, еден од начините е да го споите лаоптопот/десктопот со телевизор, да земете пиење и да викнете друштво :)

И тука доаѓа проблемот, плеери, кодеци, и најважно, малиот и заматен фонт на телевизискиот екран. Затоа, тука доаѓаат во игра ‘медиа центар’ апликациите, кои го трансформираат вашиот оперативен систем во еден интерактивен интерфејс, кој и го нарекуваат 10-foot user interface.

За таа реализација, има многу апликации, меѓу кои попознати се, XBMC Media Center, Windows Media Center, Boxee, MythTV, LinuxMCE а доколку користите линукс поактивно, сигурно сте слушнале и за апликацијата Elisa, за која ќе зборуваме во оваа статија.

Elisa, пропати голем број добри промени, и нејзините развивачи го ребрендираа продуктот во Moovida. Станува збор за медиа центар апликација која има чист интерфејс, лесно читлив, проширлив со многу плагини и најважно, ги поддржува скоро сите можни кодеци за кои сте слушнале (благодарение на GStreamer).

Тоа што беше проблем во Elisa, но се реши во Moovida, e навигацијата, која тука е многу едноставна и лесна, и само со стрелките на маусот (или на далечинскиот управувач) може сите акции да се изведат. Доколку ве мрзи, и маусот може да се користи (е тука бешичен маус е мнгоу добра работа :))

Може да се додадат поедини локации, пример од компјутерот и тие да се проверуваат за мултимедијални содржини т.ш. кога ќе ставиме нов филм веднаш да го најде. Истотака може и да се додаде локација на мрежа која се наоѓа.

Секако дека има и поддршка за титлови, и целосна поддршка за HD клипови (благодарение на целосната хардверска OpenGL поддшка).

И на крај да напоменам, дека има Linux и Windows download, додека OS X корисниците треба да почекаат малце, и дека листата на плагини (за grooveshark, YouTube, Ted, deviantArt, Flickr) е голема, но и расте се повеќе и повеќе.

Како заклучок, иако има апликации со многу повеќе опции, пример Boxee и XBMC, оваа ми е фаворит, бидејќи споредено со нив бара многу помалце системски ресурси, има поинтуитивен интерфејс, и секако, сите плагини кои ми требаат, ги има.

Доколку ве заинтересира програмата, и сакате feature list, еве го тука.